Karahanlılar Devleti Hakkında Bilgi

Tarih Murat Abi 108 views
sponsorlu reklam

840 yılında Uygur Devletinin, Kırgızlar tarafından yıkılmasıyla ortaya çıkan Karahanlı Devleti, 840 – 1212 arasında Orta Asya ve Doğu Türkistan toprakları üzerinde hüküm sürmüş bir Türk devletidir. 893 yılında Kaşgar, devletin başkenti olmuştur. Kurucusu Bilge Kül Kadir Han’dır. Dönemin madeni paralarının bir çoğunda tipik “İlek (Iilik, elik, vs.)” sözü vardır. Bu yüzden bazı kaynaklarda “İlekhan Krallığı” olarak geçer. “Kara”, dilimizde siyahı, soyluluğu ifade eder ve “Han”, doğrusu Kağan, yöneticilere verilen; Tanhu, Hakan, Yabgu, ve İlbey gibi Türkçe bir unvandır. Türk ülkelerinden en doğudan batıya kadar rastlanan karasular, hep gür, coşkun su ve nehirlere verilmiştir. Uygur alfabesini benimserler, Türkçeyi resmi dil olarak kullanırlar.

Afganistan’ın kuzeyinde yer alan eski bir yerleşim yeri olan Belh’in kuzey, yani Kara’nın yönü (tarafı) Türk kapısı olarak adlandırılır. Güney kapısı Hint, batı kapısı Yahudi, doğu kapısı ise Çin kapısıdır. Kara, kuvvetli, cebbar ve cesur manasına da gelir. Bu bakımdan bu ismi almış olmaları kuvvetli bir ihtimaldir. Gazneli Mahmud’a Çinlilerin verdiği “Karahan” tabiri de aynı anlamda olmalıdır. Karahanlılar topluca İslamiyeti kabul eden ilk Türk devletidir. Karahanlılar Devleti, Karluk, Çiğil, Yağma ve diğer Türk boylarından oluşur. Karahanlı Devleti, Aral Gölünden Batı Çin ve Moğolistan adacıklarına kadar uzanan bir coğrafyada hüküm sürmüştür.

Kömür, bakır, altın ve kurşun içeren maden ocakları Karahanlılar döneminde işletilir. Her yıl; altın ve bakır eşyaların satıldığı sergiler düzenlenirdi. O dönemde tuğla ve kerpiç ağırlıklı kervansaraylar yapılır. Arapça ve Farsça dilleri bu devlet üzerinde etkili olamamıştır. Çeşitli devlet büyükleri adına altın, gümüş, bakır madeni paralar basılmıştır. Ülke; topraklarının hakanlar tarafından, hanedan üyeleri, yakın akrabalar arasında özerk idare statüsünde ve halk arasında paylaştırılması esasına dayanan ülüş sistemiyle yönetilirdi.

Karahanlılar Devleti Hakkında Bilgi

 

Karahanlı devletinin kurucusu Bilge Kül Kadir Han‘ın ölümünden sonra oğulları Bazır ve Oğulçak devletin başına geçtiler. Devletin Batı bölgesini yöneten hükümdar Oğulçak, Samanoğulları Devletindeki karışıklıklardan istifade ederek isyancı bir Samani şehzadesinin sığınma talebini kabul etti. Oğulçak’ın yeğeni Satuk Buğra, bu şehzade sayesinde müslüman oldu ve Abdülkerim adını aldı. Bu olaydan sonra amcası Oğulçak’ı mağlup eden Abdülkerim Satuk Buğra, devletin başına geçti ve Han unvanını alarak İslam dinini resmen kabul etti. Satuk Buğra Han 955 senesinde vefat etmiştir. Abdülkerim adını alan Satuk Han’ın; devletin sürekli savaş içinde olduğu Samaniler’den de aldığı destek ile amcasına karşı mücadele ederek devletin yönetimini ele geçirmesi bir dönüm noktasıdır.

Halife “Nasr Bin Ali” zamanında Abbasiler, Karahanlıları Müslüman bir ülke olarak tanır. Samanoğulları ile mücadele içinde olan Karahanlılar, Gazneliler’e destek vererek Samanoğulları Devleti’ni yıkar. Gazneliler ile Ceyhun nehri sınır olarak belirlenir. Devlet 1042 senesinde hanedan kavgaları neticesinde Doğu ve Batı Karahanlı devletleri olarak ikiye ayrılır.

1042-1212 yılları arasında hüküm sürmüş ve ilk başkenti Özkent olan Batı Karahanlı devleti, 1212’de Harzemşahlar tarafından yıkılmıştır. Önemli merkezleri Balasagun, Talas ve Kaşgar ve ilk hükümdarı Tamgaç Buğra Han olan Doğu Karahanlı Devleti ise 1211 yılında Karahitaylar tarafından yıkılmıştır. Çinliler yakınlarında kurulan tüm yabancı devletlere yaptıkları gibi Divide et impera (Böl ve hükmet) hilesini kullanıp önce ikiye bölmüşler daha sonra yıkmışlardır.

Sosyal Ağlarda Paylaş

“Karahanlılar Devleti Hakkında Bilgi” üzerine 2 yorum

  1. uşak dedi ki:

    iğrenç demişem ama değul be uşağım begendim…:):):):):):(

    1. uşak dedi ki:

      ay gene ben ismime uşak yazmışam kusua kalmayın tamammmı uşaklar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica