Kapat

Ziya Gökalp Kimdir

23 Mart 1876’da Diyarbakır’da doğan Ziya Gökalp; şair, yazar ve siyasetçi oluşunun yanı sıra toplum bilimci olarak da bilinir. “Türk milliyetçiliğinin babası” olarak bilinen Ziya Gökalp, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ve dönemin Meclis-i Mebusan’ında milletvekilliği yapmıştır. İlk eseri 1914’te kaleme aldığı Kızıl Elma’dır. 1896’da İstanbul’a giden Gökalp buradaki öğrenimi sırasında Jön Türkler’den etkilenerek İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı. Genç Kalemler’de yayımladığı “Turan” şiiri ile Turancılık düşüncesini benimsediğini ortaya koymuştur. Bu hareketin öncüsüdür.

Batı dillerinden alınan sözcüklerin karşılığı olarak yeni sözcükler bulmuştur. Türkçe karşılığı olan Arapça ve Farsça sözcüklerin atılması gerektiğini savunmuş ve halk diline yerleşmiş olanları “Türkçeleşmiş Türkçe” olarak kabul etmiştir.

“Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” olarak özetlediği edebi tavrının kültürel ögesi Türkçülük, ahlaki öğesi de İslam’dı. Uluslararası kültürün yapıcı öğesinin ulusal kültürler olduğunu savundu. Saray edebiyatının karşısına Halk edebiyatını koydu. Batı’nın teknolojik ve bilimsel gelişmesini sağlayan pozitif bilim anlayışını benimsedi. Dini, toplumsal birliğin sağlanmasında yardımcı bir öğe olarak değerlendirdi. Toplumsal ve siyasi görüşlerini anlattığı sayısız makale yazarak “Türkçülük” düşüncesini sistemleştirdi. Milli edebiyatın kurulması ve gelişmesinde önemli rol oynamıştır.

I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı’nın yenilmesinden ardından tüm görevlerinden alındı. 1919’da İngilizler tarafından Malta Adası’na sürgüne gönderildi. Burada yaşadığı yıllarda ailesiyle yaptığı mektuplaşmalar daha sonra “Malta Mektupları” adıyla kitaplaştırılmıştır. 2 yıllık sürgün döneminden sonra Diyarbakır’a gitti. 1924’te kısa süren bir hastalığın ardından İstanbul’da hayatını kaybetti. Osmanlı Devleti’nin parçalanma sürecinde yeni bir ulusal kimlik arayışına girdi.

En Çok Beğenilenler

Sponsor Reklam